Бир кезде жолдошу менен дуэт ырдап, чыгармачылыкта эриш-аркак жүргөн Эллада Асылбекованын жашоосу күтүүсүз жерден түп-тамыры менен өзгөргөн. Беш кызды тарбиялоо, кичүү кызынын аутизм диагнозу, Америкадан Кыргызстанга аргасыз кайтуу жана үй-бүлөсүнүн бузулушу ырчыны оор сыноолорго туш кылды.
Бирок Эллада башынан өткөн кыйынчылыктарга багынган жок. Бүгүн ал өзүн өзгөчө баланын энеси катары гана эмес, турмуштун сыноолоруна туруштук берген күчтүү аял катары сыпаттайт.
«Бирге чыгармачылык кылып, беш кыздуу болдук»
Эллада жолдошу Замир менен чыгармачылык аркылуу таанышкан. Экөөнүн чөйрөсү бир болгондуктан, дээрлик бардык жерге чогуу барышчу. Кийин үй-бүлө куруп, беш кыздын ата-энеси болушкан.
Ырчынын айтымында, алар чыгармачылыктан тапкан кирешеси менен үй салып, турмушун акырындап жолго коюп келе жаткан. Бирок кичүү кызы Мырзайымдын аутизм диагнозу менен төрөлүшү үй-бүлөнүн жашоосун башка нукка бурган.
Кызына жакшы шарт түзүү максатында үй-бүлө үйүн сатып, Америкага кеткен. Улуу кыздарын Кыргызстанда калтырып, эки кызын өздөрү менен кошо алып барышкан.
Америкадагы жаңы мүмкүнчүлүктөр
Элладанын айтымында, Америкада өзгөчө балдар үчүн жакшы шарттар түзүлгөн. Алгач алар массаж, логопед жана башка кызматтар үчүн өздөрү төлөп жүрүшкөн. Кийин жергиликтүү кыргыздардын жардамы менен кызы мамлекеттик программага кирип, кызматтар акысыз көрсөтүлө баштаган.
Мырзайым атайын мектепке кабыл алынып, аны эртең менен алып кетип, кечинде кайра жеткирүү үчүн өзүнчө унаа бөлүнгөн. Ошондон кийин Эллада өзүнө да убакыт бөлүп, иштей баштаган.
Филадельфиядагы кыргыз мектебинде балдарга кыргыз тилинен, кийин комуздан сабак берген. Кыздары да мектепке жайгашып, англис тилин тез үйрөнүшкөн.
– Баары сонун болуп бараткан, – деп эскерет ырчы.
Кызынын тою үчүн Кыргызстанга кайтуу
Үч жылдай Америкада жашагандан кийин Кыргызстанда калган улуу кызы турмушка чыгарын билдирген. Эллада чоң тандоонун алдында калган: тойго келбесе кызы капа болмок, ал эми Америкадан чыгып кетсе кайра кире албай калуу коркунучу бар эле.
Анын айтымында, жолдошу Кыргызстанга баруусун талап кылып, кийин кайра алып кетүүнүн жолун табарын айткан.
Ошентип, Эллада кыздары менен алты чемоданын көтөрүп, Кыргызстанга учуп келген.
Бирок убакыт өткөндөн кийин жолдошунун аларды Америкадан кетирүүгө ашыкканынын башка себеби бар экенин билген. Ырчынын сөзүнө караганда, Замир ал кезде өзүнөн улуу аял менен мамиле куруп жүргөн.
– Аны укканда бизди жардан ары түртүп жибергендей эле сезимде калдым. Эгер оюн ачык айтса, кыздарым менен Америкада эле жашоомду уланта бермекмин, – дейт Эллада.
Үйсүз калган күндөр
Кыргызстанга келгенде Эллада апасынын үйүнө барган. Жакындары жардам бергенине карабай, беш баласы менен ал жерде көпкө жашоо ыңгайсыз болгондуктан, батирге чыгууга туура келген.
Өзгөчө баласы бар үй-бүлөгө ижарага батир табуу да оңой болгон эмес.
Мындан тышкары, мурда сатылган үйдүн акчасына кызынын атына алынган бир бөлмөлүү батирди да жолдошу сатып жибергени белгилүү болгон.
Кийин Оштон жумуш чыгып, Эллада кыздары менен ошол жакка көчкөн. Учурда Ош филармониясында эмгектенип, муниципалдык жатаканада жашап жатканын айткан.
«Баары жакшы деген масканы чечтим»
Эллада ажырашканын алгач коомчулуктан жашырып жүргөн. Бирок кыздарынын окуусу, батир акысы жана Мырзайымдын муктаждыктары көбөйгөн сайын каржылык абалы оорлошуп, карыздары да көбөйгөн.
Айрым адамдар анын кыйынчылыгына ишенбей:
– Күйөөң Америкада иштеп жатпайбы, кантип сенде акча жок? – деп сурашчу.
Ошондо Эллада коом алдында түзүп жүргөн «бизде баары жакшы» деген жасалма көрүнүштөн баш тарткан.
– Чындыкты айткандан кийин кадимкидей жеңилдеп калдым. Жашоодо чындык менен жашоо жеңил экен, – дейт ал.
Мурда жолдошу кыздарынын окуусуна аздыр-көптүр каражат жөнөтүп турган, бирок азыр байланыш жок экенин билдирген.
Мырзайымдын абалы
Элладанын кичүү кызы Мырзайым азыр сегиз жашта. Ал сүйлөй элек, бирок айтылган сөздөрдү түшүнүп, айрым үндөрдү чыгара баштаган.
Энесинин айтымында, кызы каалоосун сөз менен билдире албагандыктан, кээде катуу ыйлап, агрессия аркылуу эмоциясын көрсөтөт.
Эллада үчүн кызынын памперстен чыгып, өз алдынча дааратканага бара башташы чоң жетишкендик болгон.
Ал бул өзгөрүүгө Дарика Адатовна аттуу адис жана анын командасы менен жүргүзүлгөн интенсивдүү машыгуулардан кийин жетишкенин айтат. Маекте физикалык көнүгүүлөр, чуркоо жана баланы энесинен убактылуу бөлүп машыктыруу сыяктуу ыкмалар сүрөттөлөт. Бул — каармандын жеке тажрыйбасы; аутизмге байланыштуу ар кандай терапияны балага колдонуудан мурда квалификациялуу дарыгерлер жана тиешелүү адистер менен кеңешүү зарыл.
«Мен кызыма күзгү экенмин»
Эллада өзүнүн ички абалы кызынын жүрүм-турумуна түз таасир берерин кийин түшүнгөнүн айтат.
– Мен кызыма күзгү экенмин. Мен муну түшүнүп, жан дүйнөм тынчтыкка келгенде, кызымдын да агрессиясы азайды, – дейт ырчы.
Ал өзгөчө баласы бар энелерге баласынын абалын кабыл алып, ошол эле учурда өзүнүн ден соолугуна жана психологиялык абалына да көңүл бурууну сунуштайт.
– Балаңыздын өзгөчө экенин кабыл алыңыз. Өзүңүздү караңыз, тынчтаныңыз. Балаңыз сизге карап түзөлөт, – дейт Эллада.
Бүгүн Эллада Асылбекова өзүн кыйынчылыктар алдында жалгыз калган аял эмес, беш кызынын келечеги үчүн күрөшүп жаткан күчтүү эне катары көрөт.
«Мен өзгөчө баланын энеси гана эмес, өзгөчө күчтүү аялга айландым», – дейт ал.
